เช็ก 4 ระยะ "ข้อเข่าเสื่อม" สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

โรคข้อเข่าเสื่อมแบ่งออกเป็น 4 ระยะหลัก ตามระดับการสึกหรอของกระดูกอ่อนผิวข้อและการแคบลงของช่องว่างในข้อเข่า

ระยะที่ 1: ระยะเริ่มต้น (Doubtful / Mild Stage)

• ลักษณะ: ผิวข้อเริ่มมีรอยถูไถเล็กน้อย ช่องว่างระหว่างข้อเข่ายังคงปกติหรือแคบลงเพียงเล็กน้อยจนแทบสังเกตไม่เห็นจากภาพเอกซเรย์
• อาการ: ส่วนใหญ่ยังไม่มีอาการเจ็บปวด แต่อาจรู้สึกขัดๆ หรือตึงที่ข้อเข่าเล็กน้อยเมื่อใช้งานหนัก เช่น เดินไกล หรือยกของหนัก

ระยะที่ 2: ระยะเบา (Mild Stage)

• ลักษณะ: กระดูกอ่อนเริ่มมีการสึกหรอชัดขึ้น เอกซเรย์จะเริ่มเห็นงอก (Osteophytes) ขนาดเล็กบริเวณขอบข้อ และช่องว่างในข้อเข่าเริ่มแคบลงเล็กน้อย
• อาการ: เริ่มมีอาการปวดข้อเข่าเป็นๆ หายๆ โดยเฉพาะเวลาตื่นนอน นั่งงอเข่านานๆ เดินขึ้น-ลงบันได หรือเมื่ออากาศเย็น อาจมีเสียงกรอบแกรบในข้อ

ระยะที่ 3: ระยะปานกลาง (Moderate Stage)

• ลักษณะ: กระดูกอ่อนสึกหรออย่างเห็นได้ชัด ช่องว่างในข้อเข่าแคบลงอย่างกระดูกกระเดียด กระดูกงอกมีขนาดใหญ่ขึ้นและเพิ่มจำนวนมากขึ้น
• อาการ: ปวดเข่าบ่อยขึ้นและมีความรุนแรงมากขึ้น เข่าเริ่มมีอาการบวม อักเสบ หรือร้อน การเคลื่อนไหวเริ่มจำกัด งอหรือเหยียดเข่าได้ไม่สุด มีอาการข้อติดขัดชัดเจนเมื่อต้องเดิน

ระยะที่ 4: ระยะรุนแรง (Severe Stage)

• ลักษณะ: กระดูกอ่อนผิวข้อถูกทำลายไปจนเกือบหมด จนทำให้กระดูกชิ้นบนและชิ้นล่างเสียดสีกันโดยตรง ช่องว่างในข้อเข่าแคบลงมากหรือหายไป
• อาการ: ปวดเข่าอย่างรุนแรงตลอดเวลา แม้อยู่ในท่านั่งหรือนอน เข่าโก่งผิดรูปชัดเจน (ขาโก่งออกด้านนอกหรือฉีกเข้าด้านใน) เดินลำบากมาก ไม่สามารถดำเนินชีวิตประจำวันได้ตามปกติ